- فلکه دوم صادقیه فردوس شرق خیابان ولیعصر کوچه شهید باقری نبش کوچه بهشت ساختمان آریا پلاک 2 واحد 17

آلمان، کشوری با دانشگاههای معتبر جهانی و سیستم آموزشی باکیفیت بالا، مقصد تحصیلی بسیاری از دانشجویان بینالمللی است. تحصیل در آلمان مزایای بیشماری دارد که از جمله آنها میتوان به شهریه رایگان و کیفیت بالای زندگی اشاره کرد. اما باتوجهبه تنوع قوانین تحصیلی پیچیده، بسیاری از دانشجویان با سوالات مختلفی در مورد تحصیل در آلمان روبرو میشوند. در این بخش، به مهمترین سوالات متداول در مورد تحصیل در آلمان پاسخ خواهیم داد تا شما بتوانید با آگاهی کامل برای ادامه تحصیل در این کشور برنامهریزی کنید.
سوال 1: چرا آلمان را برای تحصیل بهعنوان دانشجوی خارجی انتخاب کنید؟
دلایل انتخاب آلمان برای تحصیل عبارتاند از: کیفیت بالای آموزش، تمرکز بر کاربرد عملی دانش، هزینه مقرونبهصرفه، فرصتهای شغلی گسترده و کیفیت بالای زندگی
سوال 2: «Studienkolleg» دقیقا چیست؟
این دوره آمادگی یکساله، برای دانشجویانی است که مدارک تحصیلی آنها با استانداردهای پذیرش مستقیم دانشگاههای آلمان مطابقت ندارد. در این دوره، دانشجویان علاوه بر تقویت زبان آلمانی، دروس پایه مورد نیاز برای ورود به رشتههای دانشگاهی را نیز فرامیگیرند.
سوال 3: آیا میتوانم در آلمان به زبان انگلیسی تحصیل کنم؟
بله بسیاری از دانشگاههای آلمان دورههای تحصیلی به زبان انگلیسی، بهویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری)، ارائه میدهند.
سوال 4: دورههای مدرک بینالمللی دقیقا چیست؟
دورههای مدرک بینالمللی، برنامههای تحصیلی هستند که در دانشگاههای آلمان به زبان انگلیسی ارائه میشوند و هدفشان جذب دانشجویان بینالمللی است.
سوال 5: آیا برای دانشجویان بینالمللی گذراندن تافل یا آیلتس برای ثبتنام در یک برنامه تحصیلی که به طور کامل به زبان انگلیسی تدریس میشود اجباری است؟
برای پذیرش در دورههای تحصیلی به زبان انگلیسی، ارائه مدرک زبان معتبر مانند تافل یا آیلتس الزامی است. برخی موارد خاص، مانند داشتن مدرک قبلی به زبان انگلیسی، ممکن است از این شرط معاف شوید.
سوال 6: «Fachhochschulen» چیست و از چه نظر با دانشگاه متفاوت است؟
«Fachhochschulen» یا دانشگاه علوم کاربردی، نوعی از موسسات آموزش عالی هستند که بیشتر بر رشتههای مهندسی، علوم کاربردی و مدیریت بازرگانی تمرکز دارند و کمتر به رشتههای علومانسانی و اجتماعی میپردازند.
سوال 7: آیا دسترسی رایگان به امکانات کامپیوتری و کتابخانه در دانشگاههای آلمان وجود دارد؟
اکثر دانشگاههای آلمان به دانشجویان خود دسترسی رایگان به امکانات کامپیوتری، اینترنت، کتابخانه و سایر منابع را فراهم میکنند. دانشجویان با استفاده از کارت شناسایی خود میتوانند به این امکانات دسترسی داشته باشند.
سوال 8: آیا محدودیت سنی برای درخواست برای برنامههای تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری) در آلمان وجود دارد؟
خیر، در آلمان محدودیت سنی خاصی برای تحصیل در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری وجود ندارد. شما میتوانید در هر سنی که تمایل داشته باشید، برای ادامه تحصیل در این کشور اقدام کنید.
سوال 9: آیا مهلتهایی برای ثبتنام مستقیم وجود دارد؟
به طور معمول، مهلت درخواست برای ترم تابستان (آغاز از اول آوریل) 15 ژانویه و برای ترم زمستان (آغاز از اول اکتبر) 15 جولای است.
سوال 10: ارزیابی و تشخیص مدارک تحصیلی خارجی در آلمان توسط چه کسانی انجام میشود؟
مسئولیت ارزیابی مدارک تحصیلی خارجی بر عهده دانشگاههاست. بااینحال، دفتر مرکزی آموزش خارجی (ZAB) بهعنوان یک مرجع مرکزی، توصیههایی را در مورد معادلسازی مدارک تحصیلی خارجی ارائه میدهد.
سوال 11: موسسات آموزش عالی در آلمان چه مقدار شهریه دریافت میکنند؟
تا چند سال پیش، تحصیل در اکثر دانشگاههای دولتی آلمان رایگان بود. اما از سال 2014، برخی از ایالتها شروع به دریافت شهریه از دانشجویان غیراروپایی کردند. بااینحال، شهریه در مقایسه با کشورهای دیگر پایین است.
سوال 12: آیا برای تامین هزینه اقامتم در آلمان به پول زیادی نیاز دارم؟
اگرچه تحصیل در آلمان رایگان یا کمهزینه است، اما هزینههای زندگی در این کشور قابلتوجه است. بنابراین، داشتن پسانداز کافی برای پوشش هزینههای اولیه مانند اجاره مسکن، غذا، بیمه و حملونقل ضروری است.
سوال 13: اگر بخواهم در آلمان تحصیل کنم، به جز دانشگاه چه جاهایی برای درخواست بورسیه تحصیلی مناسب هستند؟
برای یافتن بورسیه تحصیلی در آلمان، علاوه بر دانشگاهها، میتوانید به بنیاد تحقیقات آلمان (DFG)، سرویس تبادل دانشگاهی آلمان (DAAD) مراجعه کنید.
سوال 14: آیا اجازه کار همزمان با تحصیل در آلمان را دارم؟
دانشجویان بینالمللی میتوانند حداکثر 120 روز کامل یا 240 نیمروز در سال در آلمان بدون نیاز به مجوز کار کار کنند. این محدودیت شامل کارهای داوطلبانه میشود و دانشجویان مجاز به خوداشتغالی یا کار آزاد نیستند.
سوال 15: آیا همسرم که مرا در آلمان همراهی میکند، هم میتواند کار کند؟
همسران دانشجویان بینالمللی ممکن است تحت شرایط خاصی اجازه کار در آلمان را داشته باشند. برای کسب اطلاعات دقیق در مورد شرایط و مدارک مورد نیاز، بهتر است با سفارت آلمان در کشور خود تماس بگیرید.
سوال 16: آیا من در آلمان موظف به پرداخت مالیات خواهم بود؟
پرداخت مالیات در آلمان به میزان درآمد و مدت اقامت شما بستگی دارد. اگر درآمد شما کمتر از یک آستانه مشخص باشد یا مدت اقامت شما کوتاه باشد، ممکن است از پرداخت مالیات معاف شوید.
سوال 17: آیا باید حساب بانکی آلمانی باز کنم؟
داشتن یک حساب بانکی آلمانی برای انجام بسیاری از امور روزمره مانند اجاره مسکن، پرداخت قبض و دریافت حقوق ضروری است. اکثر بانکهای آلمانی به دانشجویان بینالمللی امکان افتتاح حساب را میدهند.
سوال 18: آیا میتوانم همسر و فرزندانم را در زمانی که در آنجا تحصیل میکنم به آلمان بیاورم؟
اگر شما بهعنوان یک دانشجوی بینالمللی اجازه اقامت در آلمان داشته باشید، میتوانید درخواست اجازه اقامت برای اعضای خانواده خود را بدهید. بااینحال، شما باید ثابت کنید که توانایی تامین مالی آنها را دارید.
سوال 19: آیا برای تحصیل در آلمان به ویزای دانشجویی نیاز دارم؟
نیاز به ویزای دانشجویی برای تحصیل در آلمان به ملیت شما بستگی دارد. شهروندان غیر اتحادیه اروپا باید قبل از سفر به آلمان، برای ویزای دانشجویی اقدام کنند.
سوال 20: هنگام درخواست ویزای تحصیلی به چه مدارکی نیاز دارم؟
برای درخواست ویزای تحصیلی آلمان، معمولا به مدارک نامه پذیرش از دانشگاه آلمانی، پاسپورت معتبر، مدرک تحصیلی قبلی و ترجمه رسمی آن، اثبات تمکن مالی، بیمه درمانی، مدرک زبان نیاز خواهید داشت.

سوال 21: اگر مدرکی دال بر پذیرش از یک دانشگاه آلمانی ارائهدهنده بورسیه تحصیلی کامل داشته باشم، آیا برای دریافت ویزای دانشجویی باید مدارک مالی دیگری ارائه کنم؟
در اکثر موارد، نامه پذیرش همراه با بورسیه تحصیلی کامل بهعنوان مدرک کافی برای اثبات تمکن مالی در نظر گرفته میشود. بااینحال، برای اطمینان از شرایط خاص برای ویزای خود، با سفارت آلمان مشورت کنید.
سوال 22: اگر برنامه تحصیلی من به طور کامل به زبان انگلیسی تدریس میشود، آیا برای صدور ویزا لازم است مدرکی مبنی بر مهارت کافی زبان آلمانی ارائه کنم؟
اگر برنامه تحصیلی شما به زبان انگلیسی تدریس میشود، معمولا به مدرک زبان آلمانی نیازی ندارید. اما داشتن دانش اولیه زبان آلمانی میتواند به شما در زندگی روزمره در آلمان کمک کند.
سوال 23: زمانی که تحصیلاتم را در یکی از موسسات آموزش عالی آلمان به پایان رساندم و ویزای دانشجویی من تمام شد، آیا باید فورا کشور را ترک کنم؟
پس از پایان تحصیلات، میتوانید برای تمدید ویزای خود بهمنظور جستجوی کار یا ادامه تحصیل در مقطع بالاتر اقدام کنید. اما شرایط و مدتزمان مجاز برای اقامت پس از تحصیل بسته به نوع ویزای شما متفاوت است.
سوال 24: چگونه میتوانم اجازه اقامت را دریافت کنم؟
برای دریافت اجازه اقامت در آلمان، به مدارک پاسپورت معتبر، نامه پذیرش از دانشگاه، گواهی ثبت نام در اداره ثبتاحوال، اثبات تمکن مالی، بیمه درمانی معتبر نیاز دارید.
سوال 25: مسیر معمولی برای دکتری چیست؟
برای تحصیل دکتری در آلمان، باید یک استاد راهنما پیدا کنید که بر روی تحقیقات شما نظارت کند. سپس، شما باید در یک برنامه دکتری ثبتنام کنید و به صورت تماموقت به تحقیق و نگارش پایاننامه خود بپردازید.
سوال 26: برای پذیرش در مقطع دکتری چه مدرکی را باید ارائه دهم؟
برای پذیرش دکتری، معمولا به مدرک کارشناسی ارشد مرتبط با رشته موردنظر و یک پروپوزال تحقیقاتی قوی نیاز دارید. همچنین، داشتن تسلط به زبان آلمانی یا انگلیسی بسته به برنامه تحصیلی الزامی است.
سوال 27: چگونه میتوانم در آلمان مدرک دکترا بگیرم؟
برای دریافت مدرک دکتری، ابتدا باید یک استاد راهنما پیدا کنید و سپس در یک برنامه دکتری ثبتنام کنید. در طول دوره دکتری، شما به صورت مستقل به تحقیق میپردازید و در نهایت پایاننامه خود را ارائه میدهید.
سوال 28: معیارهای پذیرش در دانشگاههای آلمان چیست؟
برای پذیرش در دانشگاههای آلمان، بهویژه برای دانشجویان بینالمللی، عوامل مختلفی از جمله مدرک دیپلم، سطح زبان آلمانی، نمرات تحصیلی، توصیهنامه و انگیزهنامه مورد بررسی قرار میگیرد:
سوال 29: اسناد مورد نیاز برای درخواست پذیرش چیست؟
مدارک مورد نیاز عبارتاند از: فرم درخواست تکمیل شده، کپی پاسپورت، مدرک تحصیلی قبلی و ترجمه رسمی آن، اثبات تمکن مالی، مدرک زبان آلمانی، توصیهنامهها و نمونه کار (برای رشتههای هنری)
سوال 30: سطح زبان آلمانی مورد نیاز برای شرکت در Studienkolleg چقدر است؟
برای شرکت در این دوره، داشتن مدرک زبان آلمانی با سطح B1 الزامی است. این مدرک نشاندهنده توانایی شما در درک و استفاده از زبان آلمانی در موقعیتهای روزمره و تحصیلی است.
سوال 31: آیا مدرک تحصیلی من به رسمیت شناخته میشود؟
برای اطمینان از معادل بودن مدرک تحصیلی شما با استانداردهای آلمان، میتوانید از وبسایت Anabin استفاده کنید. این وبسایت به شما امکان میدهد تا مدرک خود را با مدارک تحصیلی آلمانی مقایسه کنید.
سوال 32: Studentenwerk دقیقا چیست؟
Studentenwerk سازمانی است که به دانشجویان در هر منطقه از آلمان خدمات مختلفی ارائه میدهد. این خدمات شامل خدمات رفاهی، ارائه وام دانشجویی، مشاوره مالی، خدمات اجتماعی است.
سوال 33: آیا میتوانم بهعنوان یک خارجی «Dual Studium» انجام دهم؟
بهعنوان یک دانشجوی خارجی نیز میتوانید در برنامههای Dual Studium شرکت کنید. این برنامهها به شما امکان میدهند همزمان با تحصیل در دانشگاه، در یک شرکت نیز کارآموزی کنید.
سوال 34: آیا گواهینامه رانندگی من در آلمان معتبر است؟
اعتبار گواهینامه رانندگی خارجی در آلمان به مدت شش ماه محدود میشود. پس از این مدت، برای ادامه رانندگی در آلمان، باید گواهینامه خود را به گواهینامه آلمانی تبدیل کنید.
سوال 35: بهترین دانشگاهها برای رشته تحصیلی من کداماند؟
برای یافتن بهترین دانشگاهها برای رشته تحصیلی خود در آلمان، میتوانید از مرکز توسعه آموزش عالی (CHE)، پایگاههای داده بینالمللی دانشگاهها و مجلات علمی استفاده کنید.
سوال 36: آیا باید حساب بانکی آلمانی باز کنم؟
داشتن یک حساب بانکی آلمانی برای دانشجویان بینالمللی بسیار مفید است. بسیاری از خدمات دولتی و دانشگاهی به صورت آنلاین ارائه میشوند و برای استفاده از آنها به یک حساب بانکی آلمانی نیاز دارید.
سوال 37: برای اخذ مدرک دانشگاهی به چه نوع بیمهای نیاز دارم؟
داشتن بیمه درمانی در آلمان اجباری است. برای دانشجویان، بیمه درمانی دانشجویی مانند Mawista گزینه مناسبی است.
سوال 38: چگونه میتوانم یک آپارتمان در آلمان پیدا کنم؟
برای پیداکردن محل اقامت در آلمان، میتوانید از Studentenwerk، وبسایتهای تخصصی و آگهیهای محلی استفاده کنید.
سوال 39: آیا اجازه دارم حیوان خانگی خود را به آلمان بیاورم؟
بله شما میتوانید حیوان خانگی خود را به آلمان بیاورید، اما باید قوانین و مقررات مربوط به ورود حیوانات را رعایت کنید. این قوانین شامل واکسیناسیون، میکروچیپ و قرنطینه است.
سوال 40: آیا سن در صدور ویزا تاثیر دارد؟
خیر، سن به طور مستقیم بر صدور ویزای تحصیلی تاثیری ندارد. بااینحال، سن میتواند بر برخی از عوامل مانند انتخاب رشته تحصیلی، تجربه کاری و انگیزه تحصیلی تاثیرگذار باشد.

سوال 41: آیا گواهی قبولی کنکور نیاز است؟
برای مقطع کارشناسی، معمولا گواهی قبولی در کنکور سراسری بهعنوان مدرک فارغالتحصیلی از دبیرستان مورد نیاز است. اما برای مقاطع بالاتر، گواهی قبولی در کنکور الزامی نیست.
سوال 42: ترجمه مدارک چقدر اعتبار دارد؟
اعتبار ترجمه مدارک به نوع مدرک، کشور صادرکننده و قوانین سفارت بستگی دارد. معمولا ترجمه مدارک باید توسط مترجم رسمی انجام شود و مهر دادگستری و وزارت امور خارجه داشته باشد.
سوال 43: آیا در زمان ورود به فرودگاه آلمان، الزامی است که مبلغ مشخصی یورو به همراه داشته باشیم و آیا این مبلغ در فرودگاه بررسی میشود؟
بله معمولا سفارت آلمان از شما میخواهد که مبلغ مشخصی یورو را بهعنوان اثبات تمکن مالی همراه داشته باشید. این مبلغ در فرودگاه بررسی میشود. بهتر است مبلغ دقیق مورد نیاز را از سفارت استعلام کنید.
سوال 44: زمان باز شدن سامانه ثبتنام و آپلود مدارک برای اخذ ویزای تحصیلی آلمان چه زمانی اعلام میشود؟
زمان باز شدن وقت سفارت برای تایید مدارک به عوامل مختلفی مانند حجم درخواستها، تعطیلات و رویدادهای خاص بستگی دارد. بهتر است به صورت مرتب وبسایت سفارت آلمان را چک کنید یا با آنها تماس بگیرید.
سوال 45: آیا مدارک دانشگاه آزاد/پیامنور/غیرانتفاعی… مورد تایید دانشگاههای آلمان هستند؟
بله مدارک دانشگاههای آزاد و غیرانتفاعی در ایران نیز میتواند مورد تایید دانشگاههای آلمان باشد. بااینحال، برخی دانشگاههای آلمان ممکن است شرایط خاصی برای پذیرش دانشجویان این دانشگاهها داشته باشند.
سوال 46: آیا آلمانیها سرد و نژادپرستاند؟
مانند هر جامعه دیگری، در آلمان نیز افراد با فرهنگها و شخصیتهای مختلف وجود دارند. نمیتوان گفت که همه آلمانیها سرد و نژادپرست هستند. بااینحال، ممکن است در برخی موارد با برخوردهای سرد مواجه شوید.
سوال 47: در هنگام ارزیابی تمکن مالی برای اخذ ویزای تحصیلی آلمان، نرخ ارز مبنای محاسبه، نرخ ارز آزاد است یا نرخ ارز دولتی؟
سفارت معمولا مبلغ مورد نیاز را به یورو تعیین میکند و شما باید معادل آن را به نرخ روز بازار ارز تهیه کنید.
سوال 48: مدتزمان تقریبی صدور ویزای تحصیلی آلمان چقدر است و چه عواملی در طولانیتر یا کوتاهتر شدن این مدتزمان موثر هستند؟
مدتزمان صدور ویزا به عوامل مختلفی مانند حجم کار سفارت، نوع ویزا و کاملبودن مدارک شما بستگی دارد. معمولا این مدت بین 6 تا 10 هفته است، اما ممکن است کمتر یا بیشتر نیز طول بکشد.
سوال 49: آیا بزرگی یا کوچکی شهری که دانشگاه موردنظر در آن واقع شده است، بر روند صدور ویزای تحصیلی تاثیری دارد؟
خیر، بزرگی و کوچکی شهر محل تحصیل شما در زمان صدور ویزا تاثیری ندارد.
سوال 50: آیا سفارت آلمان به دانشجویانی که در دانشگاههای علوم کاربردی (Fachhochschule) پذیرفته شدهاند، ویزا اعطا میکند؟
بله سفارت به دانشجویانی که در دانشگاههای علوم کاربردی (Fachhochschule) پذیرفته شدهاند نیز ویزا میدهد.
سوال 51: اعتبار مدارک گوته برای سفارت چقدر هست؟
اعتبار مدارک گوته (Goethe-Institut) برای سفارت معمولا یک سال است. بااینحال، برخی دانشگاهها ممکن است مدارک معتبرتری را درخواست کنند.
سوال 52: آیا میتوانم مادرم را با خودم همراه کنم؟
خیر، معمولا ویزای پیوست برای همسر و فرزندان مجرد زیر سن قانونی صادر میشود. پیوست مادر به فرزند در شرایط خاصی ممکن است امکانپذیر باشد، اما نیاز به بررسی دقیق شرایط شما توسط سفارت است.
سوال 53: چند روز قبل از مصاحبه میتوان نامه تمکن رو از بانک گرفت؟
بهتر است نامه تمکن را حداکثر یک هفته تا 10 روز قبل از مصاحبه دریافت کنید. برخی سفارتها ممکن است نامه تمکن با تاریخ نزدیکتر به تاریخ مصاحبه را درخواست کنند.
سوال 54: آیا کسانی که برای ارشد مجدد اقدام میکنند، ریجکت میشوند؟
لزوما خیر. اگر بتوانید دلایل منطقی و قانعکنندهای برای تحصیل مجدد در مقطع ارشد ارائه دهید، احتمالپذیرش شما افزایش مییابد.
سوال 55: آیا دانشگاه های آلمان شرط معدل دارند؟
بله بسیاری از دانشگاههای آلمان شرط معدل دارند. این شرط ممکن است برای هر رشته و دانشگاه متفاوت باشد.
سوال 56: عبارت «فوری» در لیست ویزاهای دانشجویی اعلام شده به چه معنی هست؟
این بدان معناست که شما میتوانید برای دریافت ویزا در کوتاهترین زمان ممکن اقدام کنید. اما این به معنای صدور فوری ویزا نیست و مدتزمان پردازش ویزا ممکن است متفاوت باشد.
سوال 57: آیا مدارک زبان نیاز به تایید دارند؟
بله برخی دانشگاهها و سفارتها ممکن است مدارک زبان شما را تایید کنند. بهتر است قبل از ارسال مدارک، از دانشگاه و سفارت خود در این مورد سوال کنید.
سوال 58: در چه شرایطی میتوانم وقت اضطراری بگیرم؟
در شرایط خاص مانند داشتن بورس تحصیلی یا فاند، ممکن است بتوانید وقت اضطراری برای مصاحبه سفارت بگیرید. اما این موضوع به سیاستهای سفارت بستگی دارد و ممکن است تغییر کند.
سوال 59: آیا برای مقطع ارشد، کارشناسی، کالج فاند یا بورس تحصیلی وجود دارد؟
بله برای مقاطع مختلف تحصیلی در آلمان، بورسیهها و فاندهای مختلفی وجود دارد. برای پیداکردن این بورسیهها میتوانید به وبسایتهای دانشگاهها، سازمانهای بورسیه و پایگاههای داده بورسیه مراجعه کنید.
سوال 60: دلایل ریجکتی ویزای تحصیلی آلمان چیست؟
عدم ارائه مدارک کامل و صحیح، عدم توانایی در اثبات تمکن مالی، داشتن سابقه کیفری، عدم تطابق برنامه تحصیلی با رشته قبلی، ضعف در انگیزهنامه، وجود وقفه طولانی در تحصیل بدون ارائه دلایل موجه.

برای داشتن یک برنامهریزی دقیق و موفقیتآمیز برای تحصیل در آلمان، به مشاورهای حرفهای نیاز خواهید داشت. کارشناسان مجرب ملل اپلای با ارائه خدمات جامع از جمله مشاوره تحصیلی، انتخاب دانشگاه، اخذ پذیرش و ویزا، شما را در هر مرحله از این مسیر همراهی خواهند کرد.